Art thou troubled, music will calm thee

Als je hooggevoelig bent, is het heel belangrijk om regelmatig tijd en rust te hebben om tot jezelf te komen, om te ontspannen en jezelf weer op te laden met nieuwe energie. Ik doe dit vaak door naar muziek te luisteren. Het drukt emoties en stemmingen uit waar ik me in herken, het brengt me tot rust en voedt me met schoonheid.

Ik ben muziekdocente en ben veel bezig geweest met wat muziek met je doet, fysiek, emotioneel, geestelijk en spiritueel. De grote kracht van muziek schuilt in het feit dat het al die gebieden in je aanspreekt. Je ademhaling, je hartslag, je emoties, je energie, je dromen, noem maar op.

Als HSP kun je niet zomaar alle muziek verdragen. Het kan te enerverend zijn, te hard, te groots, te snel. Ik wil in dit artikel iets vertellen over klassieke muziek en hoe HSP’s die muziek kunnen kiezen die hen helpt te ontspannen. Een van de manieren om erachter te komen welke muziek je aanspreekt, is veel naar de radio te luisteren. Dat heeft wel een nadeel. Onder de noemer ‘gevarieerd aanbod’ storten de programmamakers vaak een onophoudelijke stroom stukken over je uit zonder enig onderling verband. Serene kerkmuziek wordt onmiddellijk gevolgd door feestelijke barok en dat weer door een hevig romantische symfonie.

Omdat ik muziek altijd intens beleef en het voor mij nooit ‘behang’ is, verdraag ik die muzikale carrousel slecht. Ik hou van stilte en als ik naar muziek wil luisteren, kies ik die het liefste zelf. Ik vraag me dan altijd af wat ik wil dat de muziek voor me doet. Tot rust brengen? Oppeppen? Emoties oproepen?

Globaal kun je muziek in twee groepen verdelen. Muziek die je kalmeert, ontspant en van binnen stiller maakt en muziek die juist iets bij je oproept, een ‘snaar’ raakt, iets naar buiten brengt. Dat laatste kan uiteraard ook heel ontspannend werken, net zoals de eerste soort muziek ruimte kan scheppen waarin gedachten of emoties naar boven kunnen komen. Generaliserend kun je zeggen dat oude muziek, gregoriaans of motetten uit de renaissance bijv, weinig emotioneel geladen is, eerder sereen en spiritueel. Muziek uit latere perioden, vooral uit de Romantiek, is expressiever.

Om je hartslag omlaag te brengen en je ademhaling rustiger te maken, kun je het beste muziek kiezen met een langzaam tempo. In de klassieke muziek wordt dit (vanaf ong. 1600 na Chr.) aangegeven met Italiaanse termen. Rustige tempi zijn: andantino, andante, adagio, larghetto en lento. Deze variëren van ongeveer 75 tot 50 tellen per minuut, overeenkomend met een rustige polsslag.

Wanneer je een CD beluistert, zou je van rustig deel naar rustig deel kunnen gaan en de snellere overslaan(de tempi staan er bij vermeld). Moderne audioapparatuur geeft vaak de mogelijkheid om nummers van tevoren te programmeren. Kun je zelf Cd’s branden op de computer (of dat laten doen) dan kun je bijvoorbeeld een CD met je favoriete adagio’s en andante’s samenstellen. Als het gaat om een rustgevende klank, staat de harp met stip op 1. Vooral in de Barok is er prachtige muziek voor geschreven. Niet zo ‘glamorous’ en daardoor helaas minder bekend. Instrumenten met een wat diepere, warme klank doen het ook goed, bijv. cello, altviool, klarinet of fagot.

Als ik moe ben, kies ik liever niet voor een stuk voor compleet symfonieorkest. De grote klassieke symfonieën en opera’s zijn me dan te veel van het goede. Ik kies dan iets voor barokorkest (kleiner en bescheidener van klank) of klein ensemble (zang en piano, blaaskwintet, cello solo).

Veel oude muziek wordt uitgevoerd op authentieke instrumenten. Ze hebben een bescheiden volume en warme, ongepolijste klank. Bovendien zijn ze lager gestemd dan moderne instrumenten. Dit betekent minder spanning op de snaren en wat mij betreft ook voor de luisteraar.

Niet iedereen vindt het prettig om met koptelefoon op te luisteren. Zelf vind ik het soms fijn omdat het de muziek echt naar binnen haalt. Het is net of de muziek ín je hoofd gemaakt wordt. Bovendien worden omgevingsgeluiden iets gedempt.

Zacht licht, lekker kopje thee, een warme plaid en genieten maar.

Als iemand mij nog iets wil vragen over (klassieke) muziek, kun je mij altijd mailen: mirjam.gielen@tref.nl

[1] uit Rodelinda van Händel